ทำไมถึงเกิดโรคมะเร็งปอด?

สาเหตุ ที่แท้จริงว่า ทำไม่ถึงเกิดโรคมะเร็งปอด ยังไม่ทราบชัดเจน แต่ จากการศึกษา น่าเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ที่สำคัญ คือ ความผิดปรกติทางพันธุกรรมชนิดไม่ถ่ายทอด และ การสูบบุหรี่ โดยเฉพาะเมื่อสูบจัด (ตั้งแต่หนึ่งซอง/วันขึ้นไป)  และ/หรือสูบต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน  อย่างไรก็ตาม การเลิกสูบบุหรี่  สามารถลดอัตราเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งปอดลงได้อย่างมาก


มะเร็งปอดมีอาการอย่างไร?

ไม่มีอาการเฉพาะของโรคมะเร็งปอด แต่เป็นอาการเช่นเดียวกับอาการจากโรคปอดทั่วไป อาการที่พบได้บ่อย เช่น ไอเรื้อรัง ไอมีเสมหะปนเลือด เหนื่อย หอบ หายใจไม่ทัน เจ็บหน้าอกด้านที่เป็นโรค ถ้าเป็นมาก อาจมีอาการบวมหน้า และแขน  และบ่อยครั้ง ผู้ป่วยไม่มีอาการสำคัญทางปอด แต่เป็นอาการของโรคที่แพร่กระจาย เช่น แขน/ขาอ่อนแรง เป็นอัมพฤกษ์/อัมพาติ จากมีโรคมะเร็งปอดแพร่กระจายเข้าสมอง หรือ อาการปวดหลังมาก อาจร่วมกับอาการอัมพฤกษ์/อัมพาติ จากการมีโรคมะเร็งปอดแพร่กระจายเข้ากระดูกสันหลัง แล้วลุกลามเข้าไขสันหลัง


รู้ได้อย่างไรว่าเป็นมะเร็งปอด?

แพทย์ จะวินิจฉัยโรคมะเร็งปอดได้จาก  ประวัติอาการของผู้ป่วย  ประวัติการสูบบุหรี่  การตรวจร่างกาย  การเอกซเรย์ปอด หรือ บางครั้ง  อาจมีการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอด แต่การวินิจฉัยได้แน่นอน คือ การตัดชิ้นเนื้อ หรือ ตรวจเซลล์ จากก้อนเนื้อในปอด  เพื่อการตรวจพิสูจน์ทางพยาธิวิทยา หรือ ทางเซลล์วิทยา โดยวิธีการส่องกล้อง หรือ ใช้เข็ม เจาะ/ดูด จากก้อนเนื้อ หรือ จากน้ำในปอด หรือ จากเสมหะ  หรือ การตัดชิ้นเนื้อจากต่อมน้ำเหลืองเหนือไหปลาร้า ถ้าตรวจพบมีต่อมน้ำเหลืองโต คลำได้


โรคมะเร็งปอด มีกี่ชนิด?

โรคมะเร็งปอด มีหลายชนิด ที่พบบ่อย คือ ชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ และ ชนิดเซลล์ตัวเล็ก

ชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ มักมีการลุกลามแพร่กระจายเป็นลำดับขั้น คือ ลุกลามเฉพาะที่ก่อน ต่อจากนั้นจึงลุกลามเข้าสู่ต่อมน้ำเหลือง และแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต/เลือดไปยังอวัยวะอื่นๆทั่วร่างกาย  โรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ มีความรุนแรงโรคน้อยกว่าชนิดเซลล์ตัวเล็ก

ชนิดเซลล์ตัวเล็ก เป็นชนิดมีความรุนแรงโรคสูง  เมื่อตรวจพบโรคมักลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง และ/หรือ เข้ากระแสโลหิต/กระแสเลือดไปยังอวัยวะอื่นๆแล้ว


มะเร็งปอด มีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งปอดมี ๔ ระยะ เช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ  และ แต่ละระยะ ยังแบ่งย่อยได้อีก  โดยระยะที่แบ่งย่อยนี้ แพทย์โรคมะเร็งใช้เป็นข้อบ่งชี้ทางการรักษา  แต่ในที่นี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ ๔ ระยะหลักเท่านั้น ได้แก่

ระยะที่ ๑   ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็ก ลุกลามอยู่เฉพาะในปอด

ระยะที่ ๒  ก้อนมะเร็งมีขนาดใหญ่ขึ้น  และ/หรือลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองขั้วปอด

ระยะที่ ๓  ก้อนมะเร็งลุกลามมากขึ้น และ/หรือ มีการลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองในช่องอก และ/หรือเหนือกระดูกไหปลาร้า

ระยะที่ ๔  มีน้ำมะเร็งในช่องปอด/น้ำท่วมปอด  และ/หรือโรคมะเร็งแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต/กระแสเลือด ทำให้เกิดมีโรคมะเร็งปอด หลายจุดในปอด และ/หรือ  แพร่กระจายเข้า กระดูก สมอง และ ตับ และ/หรือแพร่กระจายเข้าต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอ ทำให้ต่อมน้ำเหลืองโต คลำได้


มะเร็งปอด รักษาอย่างไร?

การ รักษาโรคมะเร็งปอดมีหลายวิธี ที่สำคัญ คือ การผ่าตัด  เคมีบำบัด และ รังสีรักษา  แต่บ่อยครั้ง ใช้หลายวิธีการร่วมกัน นอกจากนั้นยังมีอีกหลายวิธีที่กำลังศึกษา  ที่สำคัญ คือ การใช้ยารักษาตรงเป้า แต่ขณะนี้ ยายังมีราคาแพงมากๆ เกินกว่าผู้ป่วยทุกคนจะเข้าถึงได้  แพทย์จะแนะนำวิธีรักษาอย่างไร ขึ้นกับหลายปัจจัย ที่สำคัญ เช่น  ชนิดของเซลล์มะเร็ง   ระยะของโรค  สุขภาพผู้ป่วย  อายุ และ ความแข็งแรงของปอด  โดยทั่วไป ถ้าเป็นโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวใหญ่ การรักษาจะพิจารณาว่า สามารถผ่าตัดได้หรือไม่ และ หลังผ่าตัดเมื่อทราบผลทางพยาธิวิทยาแล้ว จะพิจารณาอีกครั้งว่า  สมควรรักษาต่อเนื่องด้วย ยาเคมีบำบัด และ/ หรือ รังสีรักษาหรือไม่  แต่ถ้าผ่าตัดไม่ได้ จะพิจารณา ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รังสีรักษา หรือ การรักษาประคับประคองตามอาการ ทั้งนี้ขึ้นกับปัจจัยต่างๆดังได้กล่าวแล้ว  ถ้าเป็นโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก การรักษาหลัก คือ ยาเคมีบำบัด ร่วมกับรังสีรักษา   หรือ การรักษาประคับประคองตามอาการ ทั้งนี้ขึ้นกับระยะโรค และสุขภาพผู้ป่วย


มะเร็งปอดรักษาได้หายไหม?

มะเร็ง ปอด เป็นโรคที่มีโอกาสรักษาได้หายเฉพาะโรคในระยะเริ่มแรกเท่านั้น  เนื่องจากธรรมชาติของโรคมีความรุนแรงสูงมาก  ดังนั้นเมื่อตรวจพบ จึงมักเป็นโรคในระยะที่มีการลุกลาม หรือ แพร่กระจายแล้ว


การเอกซเรย์ปอดทุกปี  ช่วยให้พบโรคมะเร็งปอดในระยะแรกไหม?

การ เอกซเรย์ปอดทุกปี  ไม่ช่วยให้พบโรคมะเร็งปอดในระยะแรก  ยกเว้นในผู้ป่วยบางราย ซึ่งเป็นส่วนน้อยเท่านั้น  ดังนั้นทางการแพทย์ด้านโรคมะเร็ง จึงยังไม่แนะนำการเอกซเรย์ปอดเป็นการตรวจคัดกรอง  แต่การตรวจเอกซเรย์ปอดประจำทุกปี ช่วยในการตรวจโรคติดเชื้อของปอดอื่นๆ ที่สำคัญ เช่น วัณโรค และช่วยในการวินิจฉัยโรคมะเร็งปอด(ไม่ใช่เพื่อการตรวจคัดกรอง)


ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด จำเป็นต้องหยุดสูบบุหรี่ไหม?

ผู้ ป่วยโรคมะเร็งปอดทุกราย ควรต้องเลิกสูบบุหรี่  เพราะในบุหรี่ มีสารเคมีเป็นพิษหลายชนิด ซึ่งอาจมีผลต้านการรักษาทั้งยาเคมีบำบัด และ รังสีรักษา  นอกจากนั้นการสูบบุหรี่ ยังทำให้ร่างกายได้ออกซิเจนน้อยลง มีผลต่อเนื้อเยื่อ /แผลผ่าตัดติดเชื้อได้ง่าย และ/หรือ แผลผ่าตัดติดช้า  นอกจากนั้น ยังมีผลลบต่อยาเคมีบำบัด และรังสีรักษา เพราะการรักษาเหล่านี้ ต้องการออกซิเจนช่วยให้เซลล์มะเร็งตอบสนองต่อการรักษา


รักษาโรคมะเร็งปอดแล้ว  กลับมาสูบบุหรี่อีกได้ไหม?

ภาย หลังการรักษาโรคมะเร็งปอดแล้ว แพทย์ยังคงแนะนำให้ผู้ป่วยงดบุหรี่ตลอดชีวิต เพราะในบุหรี่มีสารเคมีซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง โรคมะเร็งจึงมีโอกาสย้อนกลับเป็นซ้ำอีกสูงขึ้น และภายหลังการรักษาโรคมะเร็งปอด การทำงานของปอดจะน้อยกว่าปรกติ อันเป็นผลข้างเคียงจากการรักษา  เมื่อกลับมาสูบบุหรี่ โรคเรื้อรังต่างๆของปอด เช่น โรคถุงลมโป่งพองจึงรุนแรงขึ้น มีผลต่อสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย


มีวิธีตรวจให้พบมะเร็งปอดตั้งแต่เริ่มเป็นไหม?

ขณะนี้ ยังไม่พบวิธีที่มีประสิทธิภาพในการตรวจให้พบโรคมะเร็งปอดตั้งแต่เมื่อเริ่ม เป็นโรคในขณะยังไม่มีอาการ (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง)  แต่แพทย์กำลังศึกษาหาวิธีอย่างจริงจัง  เพราะ โรคมะเร็งปอดเป็นโรคร้ายแรง ถ้าสามารถตรวจพบตั้งแต่เมื่อเริ่มเป็นขณะยังไม่มีอาการ  โอกาสรักษาหายจะสูงขึ้น


มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งปอดไหม?

ในปัจจุบัน  วิธีป้องกันโรคมะเร็งปอดที่มีประสิทธิภาพที่สุดในโลก คือ การไม่สูบบุหรี่  และ  การเลิกสูบบุหรี่เมื่อกำลังสูบอยู่

ทำไมถึงเกิดโรคมะเร็งปอด?

สาเหตุ ที่แท้จริงว่า ทำไม่ถึงเกิดโรคมะเร็งปอด ยังไม่ทราบชัดเจน แต่ จากการศึกษา น่าเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ที่สำคัญ คือ ความผิดปรกติทางพันธุกรรมชนิดไม่ถ่ายทอด และ การสูบบุหรี่ โดยเฉพาะเมื่อสูบจัด (ตั้งแต่หนึ่งซอง/วันขึ้นไป)  และ/หรือสูบต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน  อย่างไรก็ตาม การเลิกสูบบุหรี่  สามารถลดอัตราเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งปอดลงได้อย่างมาก


มะเร็งปอดมีอาการอย่างไร? 

ไม่มีอาการเฉพาะของโรคมะเร็งปอด แต่เป็นอาการเช่นเดียวกับอาการจากโรคปอดทั่วไป อาการที่พบได้บ่อย เช่น ไอเรื้อรัง ไอมีเสมหะปนเลือด เหนื่อย หอบ หายใจไม่ทัน เจ็บหน้าอกด้านที่เป็นโรค ถ้าเป็นมาก อาจมีอาการบวมหน้า และแขน  และบ่อยครั้ง ผู้ป่วยไม่มีอาการสำคัญทางปอด แต่เป็นอาการของโรคที่แพร่กระจาย เช่น แขน/ขาอ่อนแรง เป็นอัมพฤกษ์/อัมพาติ จากมีโรคมะเร็งปอดแพร่กระจายเข้าสมอง หรือ อาการปวดหลังมาก อาจร่วมกับอาการอัมพฤกษ์/อัมพาติ จากการมีโรคมะเร็งปอดแพร่กระจายเข้ากระดูกสันหลัง แล้วลุกลามเข้าไขสันหลัง


รู้ได้อย่างไรว่าเป็นมะเร็งปอด? 

แพทย์ จะวินิจฉัยโรคมะเร็งปอดได้จาก  ประวัติอาการของผู้ป่วย  ประวัติการสูบบุหรี่  การตรวจร่างกาย  การเอกซเรย์ปอด หรือ บางครั้ง  อาจมีการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปอด แต่การวินิจฉัยได้แน่นอน คือ การตัดชิ้นเนื้อ หรือ ตรวจเซลล์ จากก้อนเนื้อในปอด  เพื่อการตรวจพิสูจน์ทางพยาธิวิทยา หรือ ทางเซลล์วิทยา โดยวิธีการส่องกล้อง หรือ ใช้เข็ม เจาะ/ดูด จากก้อนเนื้อ หรือ จากน้ำในปอด หรือ จากเสมหะ  หรือ การตัดชิ้นเนื้อจากต่อมน้ำเหลืองเหนือไหปลาร้า ถ้าตรวจพบมีต่อมน้ำเหลืองโต คลำได้


โรคมะเร็งปอด มีกี่ชนิด? 

โรคมะเร็งปอด มีหลายชนิด ที่พบบ่อย คือ ชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ และ ชนิดเซลล์ตัวเล็ก

ชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ มักมีการลุกลามแพร่กระจายเป็นลำดับขั้น คือ ลุกลามเฉพาะที่ก่อน ต่อจากนั้นจึงลุกลามเข้าสู่ต่อมน้ำเหลือง และแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต/เลือดไปยังอวัยวะอื่นๆทั่วร่างกาย  โรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต/ตัวใหญ่ มีความรุนแรงโรคน้อยกว่าชนิดเซลล์ตัวเล็ก

ชนิดเซลล์ตัวเล็ก เป็นชนิดมีความรุนแรงโรคสูง  เมื่อตรวจพบโรคมักลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง และ/หรือ เข้ากระแสโลหิต/กระแสเลือดไปยังอวัยวะอื่นๆแล้ว


มะเร็งปอด มีกี่ระยะ? 

โรคมะเร็งปอดมี ๔ ระยะ เช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ  และ แต่ละระยะ ยังแบ่งย่อยได้อีก  โดยระยะที่แบ่งย่อยนี้ แพทย์โรคมะเร็งใช้เป็นข้อบ่งชี้ทางการรักษา  แต่ในที่นี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ ๔ ระยะหลักเท่านั้น ได้แก่

ระยะที่ ๑   ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็ก ลุกลามอยู่เฉพาะในปอด

ระยะที่ ๒  ก้อนมะเร็งมีขนาดใหญ่ขึ้น  และ/หรือลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองขั้วปอด

ระยะที่ ๓  ก้อนมะเร็งลุกลามมากขึ้น และ/หรือ มีการลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองในช่องอก และ/หรือเหนือกระดูกไหปลาร้า

 ระยะที่ ๔  มีน้ำมะเร็งในช่องปอด/น้ำท่วมปอด  และ/หรือโรคมะเร็งแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต/กระแสเลือด ทำให้เกิดมีโรคมะเร็งปอด หลายจุดในปอด และ/หรือ  แพร่กระจายเข้า กระดูก สมอง และ ตับ และ/หรือแพร่กระจายเข้าต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอ ทำให้ต่อมน้ำเหลืองโต คลำได้


มะเร็งปอด รักษาอย่างไร? 

การ รักษาโรคมะเร็งปอดมีหลายวิธี ที่สำคัญ คือ การผ่าตัด  เคมีบำบัด และ รังสีรักษา  แต่บ่อยครั้ง ใช้หลายวิธีการร่วมกัน นอกจากนั้นยังมีอีกหลายวิธีที่กำลังศึกษา  ที่สำคัญ คือ การใช้ยารักษาตรงเป้า แต่ขณะนี้ ยายังมีราคาแพงมากๆ เกินกว่าผู้ป่วยทุกคนจะเข้าถึงได้  แพทย์จะแนะนำวิธีรักษาอย่างไร ขึ้นกับหลายปัจจัย ที่สำคัญ เช่น  ชนิดของเซลล์มะเร็ง   ระยะของโรค  สุขภาพผู้ป่วย  อายุ และ ความแข็งแรงของปอด  โดยทั่วไป ถ้าเป็นโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวใหญ่ การรักษาจะพิจารณาว่า สามารถผ่าตัดได้หรือไม่ และ หลังผ่าตัดเมื่อทราบผลทางพยาธิวิทยาแล้ว จะพิจารณาอีกครั้งว่า  สมควรรักษาต่อเนื่องด้วย ยาเคมีบำบัด และ/ หรือ รังสีรักษาหรือไม่  แต่ถ้าผ่าตัดไม่ได้ จะพิจารณา ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รังสีรักษา หรือ การรักษาประคับประคองตามอาการ ทั้งนี้ขึ้นกับปัจจัยต่างๆดังได้กล่าวแล้ว  ถ้าเป็นโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก การรักษาหลัก คือ ยาเคมีบำบัด ร่วมกับรังสีรักษา   หรือ การรักษาประคับประคองตามอาการ ทั้งนี้ขึ้นกับระยะโรค และสุขภาพผู้ป่วย


มะเร็งปอดรักษาได้หายไหม? 

มะเร็ง ปอด เป็นโรคที่มีโอกาสรักษาได้หายเฉพาะโรคในระยะเริ่มแรกเท่านั้น  เนื่องจากธรรมชาติของโรคมีความรุนแรงสูงมาก  ดังนั้นเมื่อตรวจพบ จึงมักเป็นโรคในระยะที่มีการลุกลาม หรือ แพร่กระจายแล้ว


การเอกซเรย์ปอดทุกปี  ช่วยให้พบโรคมะเร็งปอดในระยะแรกไหม? 

การ เอกซเรย์ปอดทุกปี  ไม่ช่วยให้พบโรคมะเร็งปอดในระยะแรก  ยกเว้นในผู้ป่วยบางราย ซึ่งเป็นส่วนน้อยเท่านั้น  ดังนั้นทางการแพทย์ด้านโรคมะเร็ง จึงยังไม่แนะนำการเอกซเรย์ปอดเป็นการตรวจคัดกรอง  แต่การตรวจเอกซเรย์ปอดประจำทุกปี ช่วยในการตรวจโรคติดเชื้อของปอดอื่นๆ ที่สำคัญ เช่น วัณโรค และช่วยในการวินิจฉัยโรคมะเร็งปอด(ไม่ใช่เพื่อการตรวจคัดกรอง)


ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด จำเป็นต้องหยุดสูบบุหรี่ไหม? 

ผู้ ป่วยโรคมะเร็งปอดทุกราย ควรต้องเลิกสูบบุหรี่  เพราะในบุหรี่ มีสารเคมีเป็นพิษหลายชนิด ซึ่งอาจมีผลต้านการรักษาทั้งยาเคมีบำบัด และ รังสีรักษา  นอกจากนั้นการสูบบุหรี่ ยังทำให้ร่างกายได้ออกซิเจนน้อยลง มีผลต่อเนื้อเยื่อ /แผลผ่าตัดติดเชื้อได้ง่าย และ/หรือ แผลผ่าตัดติดช้า  นอกจากนั้น ยังมีผลลบต่อยาเคมีบำบัด และรังสีรักษา เพราะการรักษาเหล่านี้ ต้องการออกซิเจนช่วยให้เซลล์มะเร็งตอบสนองต่อการรักษา


รักษาโรคมะเร็งปอดแล้ว  กลับมาสูบบุหรี่อีกได้ไหม? 

ภาย หลังการรักษาโรคมะเร็งปอดแล้ว แพทย์ยังคงแนะนำให้ผู้ป่วยงดบุหรี่ตลอดชีวิต เพราะในบุหรี่มีสารเคมีซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง โรคมะเร็งจึงมีโอกาสย้อนกลับเป็นซ้ำอีกสูงขึ้น และภายหลังการรักษาโรคมะเร็งปอด การทำงานของปอดจะน้อยกว่าปรกติ อันเป็นผลข้างเคียงจากการรักษา  เมื่อกลับมาสูบบุหรี่ โรคเรื้อรังต่างๆของปอด เช่น โรคถุงลมโป่งพองจึงรุนแรงขึ้น มีผลต่อสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย


มีวิธีตรวจให้พบมะเร็งปอดตั้งแต่เริ่มเป็นไหม?

ขณะนี้ ยังไม่พบวิธีที่มีประสิทธิภาพในการตรวจให้พบโรคมะเร็งปอดตั้งแต่เมื่อเริ่ม เป็นโรคในขณะยังไม่มีอาการ (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง)  แต่แพทย์กำลังศึกษาหาวิธีอย่างจริงจัง  เพราะ โรคมะเร็งปอดเป็นโรคร้ายแรง ถ้าสามารถตรวจพบตั้งแต่เมื่อเริ่มเป็นขณะยังไม่มีอาการ  โอกาสรักษาหายจะสูงขึ้น


มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งปอดไหม? 

ในปัจจุบัน  วิธีป้องกันโรคมะเร็งปอดที่มีประสิทธิภาพที่สุดในโลก คือ การไม่สูบบุหรี่  และ  การเลิกสูบบุหรี่เมื่อกำลังสูบอยู่